Miasto, a wieś

Tak dzieje się np., kiedy test wystandaryzowany na dzieciach miejskich zostaje zastosowany do dzieci wiejskich, którym obce są różne nazwy, pojęcia i przedmioty znane dobrze dzieciom miejskim. Wobec tego dzieci wiejskie wypadną w badaniu gorzej od dzieci miejskich, która to różnica może być niesłusznie wykorzystana, w celu utrudnienia dzieciom wiejskim możności dalszego kształcenia, jako pozornie mniej zdolnym. Nie można jednak mieć zastrzeżeń przeciwko posługiwaniu się testami, jeżeli używamy tego słowa w szerszym znaczeniu, mając na myśli takie próby, które nie dążą do ilościowego mierzenia pewnej dyspozycji. Przykłady: sześciomiesięcznemu niemowlęciu podają kawałek biszkopta na małym talerzyku, ażeby zobaczyć, czy chwyci ono sam biszkopt i włoży go do ust, czy też chwyci talerzyk wraz z biszkoptem i będzie usiłowało włożyć go do ust. Próbę te zastosował pierwszy raz S . Szuman do swoich dzieci, aby zbadać ich zdolność odróżnienia przedmiotu od tła. Możemy oczywiście próbę tę nazwać "testem Szumana" i trudno przeciwko takiemu użyciu terminu "test" mieć jakieś zastrzeżenia.